Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinie
30 Kwiecień 2017    |    Imieniny obchodzą: Marian, Katarzyna, Jakub
ślubosfera ślub w kościele sakrament małżeństwa Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinie

Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinie

Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinieCo wierni wiedzą o nauczaniu Kościoła o rodzinie, co wiedzą o nauce Jana Pawła II i jak ją postrzegają niewierni, czyli pytania – i odpowiedzi – przed zwołanym przez Franciszka synodem o rodzinie.

 

 

Papież Franciszek wezwał biskupów na nadzwyczajny synod w całości poświęcony rodzinie. W ramach przygotowań do spotkania, zaplanowanego na październik 2014 r., papież przygotował kwestionariusz dla wiernych, sprawdzający ich wiedzę o nauce Kościoła. Ankieta, licząca niemal 40 pytań, może być potraktowana jako podstawa pogłębienia rozumienia małżeństwa i rodziny dla wiernych. Przestudiowanie dokumentów i pojęć, do których pytania się odwołują, może stać się nawet rodzajem katechezy dla dorosłych. Przyjmując kwestionariusz Franciszka jako punkt wyjścia do rozważań o katolickiej rodzinie, prezentujemy opracowanie pierwszej jego części.

 

I. Nauka o rodzinie na podstawie Pisma Świętego i Magisterium Kościoła

 

Pytanie 1.: Jaka jest rzeczywista znajomość nauczania Kościoła Katolickiego na temat wartości rodziny zawartej w Biblii, „Gaudium et spes”, „Familiaris Consortio” i innych dokumentach Magisterium posoborowego? Jak formowani są nasi wierni do życia rodzinnego według nauczania Kościoła?

 

Wartość rodziny w Biblii jest jedną z najwyższych wartości na ziemi – już pierwszych ludzi Pan wezwał do zakładania rodziny, wypędzając z raju, błogosławił im jednak i obdarowywał dziećmi. Podobnie – jak dowiadujemy się z biblijnych historii, szczególnie dziejów Abrahama – rodzina była zawsze uważana za wielką wartość i Bóg błogosławił Abrahama obiecując mu niezliczone potomstwo.

 

„Gaudium et spes” – czyli konstytucja duszpasterska Soboru Watykańskiego II o Kościele w świecie współczesnym – już w pierwszym rozdziale podkreśla, że szczęście społeczne wiąże się ściśle z pomyślnością małżeństwa i rodziny. I zaraz dodaje, że nie wszędzie jednak godność rodziny jest chroniona, bo grozi jej dziś „wielożeństwo, plaga rozwodów, tzw. wolna miłość i inne zniekształcenia”. Profanują ją także rozmaite zabiegi przeciw życiu, przeciw posiadaniu dzieci. Ale rodzina jest święta, uświęcona przez Chrystusa w sakramencie małżeństwa, spoczywa więc na niej wiele odpowiedzialności i wiele oczekiwań.

 

„Miłość ta potwierdzona wzajemną wiernością, a przede wszystkim uświęcona sakramentem Chrystusowym, pozostaje niezłomnie wierna fizycznie i duchowo w doli i niedoli, i dlatego pozostaje obca wszelkiemu cudzołóstwu i rozwodowi. Przez równą godność osobistą kobiety i mężczyzny, która musi być uwzględniona przy wzajemnej i pełnej miłości małżonków, ukazuje się także w pełnym świetle potwierdzona przez Pana jedność małżeństwa. Do stałego jednak wypełniania obowiązków tego chrześcijańskiego powołania potrzeba niezwykłej cnoty. Dlatego to małżonkowie, umocnieni łaską na święte życie, będą pilnie pielęgnować i modlitwą wypraszać sobie miłość trwałą, wielkoduszność i ducha ofiary.”

 

Jakkolwiek dalej konstytucja soborowa podkreśla wartość otwarcia małżeństwa na życie i na dzieci, precyzuje wartość samego małżeństwa – w pojęcie którego często wkrada się niezrozumienie – „Małżeństwo jednak nie jest ustanowione wyłącznie dla rodzenia potomstwa; sama bowiem natura nierozerwalnego związku między dwoma osobami oraz dobro potomstwa wymagają, aby także wzajemna miłość małżonków odpowiednio się wyrażała, aby się rozwijała i dojrzewała. Dlatego małżeństwo trwa jako połączenie i wspólnota całego życia i zachowuje wartość swoją oraz nierozerwalność nawet wtedy, gdy brakuje tak często pożądanego potomstwa”.

 

Jan Paweł II o kobiecie, mężczyźnie i rodzinie we współczesnym świecie

 

Z kolei nauka o rodzinie zawarta w adhortacji „Familiaris Consortio” jest autorstwa samego Jana Pawła II. Polski papież, którego niepokoiły ataki na rodzinę, przygotował dokument Kościoła jako wsparcie dla małżeństwa i rodziny. Mocno i wyraźnie wypowiedział się w tym dokumencie Jan Paweł II przeciw rozwodom: „Podstawowym obowiązkiem Kościoła jest potwierdzanie z mocą — jak to uczynili Ojcowie Synodu — nauki o nierozerwalności małżeństwa. Tym, którzy w naszych czasach uważają za trudne lub niemożliwe wiązanie się z jedną osobą na całe życie, i tym, którzy mają poglądy wypaczone przez kulturę odrzucającą nierozerwalność małżeństwa i wręcz ośmieszającą zobowiązanie małżonków do wierności, należy na nowo przypomnieć radosne orędzie o bezwzględnie wiążącej mocy owej miłości małżeńskiej, która w Jezusie Chrystusie znajduje swój fundament i swoją siłę”.

 

Jan Paweł II pisze również o obowiązkach posłuszeństwa dzieci względem rodziców, ale też i o obowiązku postawy służby rodziców względem dzieci. I rodzin wobec społeczeństwa – w zakresie dawania przykładu trwałości i wierności. Wzywa więc rodziny do trwania blisko Boga, do przystępowania do sakramentów pokuty i pojednania, by Pan mógł je wspierać i pomagać im przezwyciężać wewnętrzne spory, problemy i egoizmy.

 

Pisze też papież o obowiązkach kobiety – wychodząc od jej równej godności w tym jej prawa do podejmowania obowiązków publicznych i pracy zarobkowej, papież podkreśla jednak, że prawdziwe uznanie godności kobiety następuje, gdy nie jest zmuszana do pracy poza domem, by rodziny mogły dobrze żyć nawet wtedy, gdy kobieta poświęca się jedynie pracy w domu. „Należy ponadto przezwyciężyć mentalność, według której większy zaszczyt przynosi kobiecie praca poza domem, niż praca w rodzinie. Wymaga to jednak, by mężczyźni poważali i miłowali kobietę z całym szacunkiem dla jej godności, i aby społeczeństwo stwarzało i rozwijało warunki sprzyjające pracy domowej”.

 

Podkreślając rolę mężczyzny – w tym jako męża i ojca – Jan Paweł II uznał za stosowne przypomnieć mu słowa św. Ambrożego skierowane do mężów i ich stosunku do żon: „Nie jesteś jej panem, lecz mężem, nie służącą otrzymałeś, ale żonę ... Odpłać życzliwością za życzliwość, miłość wynagrodź miłością”. I – podkreślił papież – mężczyzna powinien nie tylko starać się pracować na dom, ale także być w tym domu, jego obecność jest bowiem niezbędna dla dobra małżeństwa i rodziny.

 

Wreszcie – odnosząc się do dzieci – Jan Paweł II piętnuje mentalność przeciw życiu: „wystarczy na przykład pomyśleć o pewnego rodzaju panicznym strachu, wywodzącym się ze studiów ekologów i futurologów nad demografią; niekiedy wyolbrzymiają oni niebezpieczeństwo przyrostu demograficznego dla jakości życia. Kościół jednakże mocno wierzy, że życie ludzkie, nawet gdy słabe i cierpiące, jest zawsze wspaniałym darem Bożej dobroci. Przeciw pesymizmowi i egoizmowi, zaciemniającym świat, Kościół opowiada się za życiem”. Dalej papież wyjaśnia, że uciekanie się do antykoncepcji jest obrazą Boga, bo małżonkowie stawiają się w roli sędziów i manipulatorów woli Bożej.

 

Współczesne trudności przyjmowania nauczania Kościoła o rodzinie

 

Pytanie 2: W sytuacji, gdy nauczanie Kościoła jest znane, czy jest ono w pełni akceptowane? Czy są trudności z wprowadzeniem go w życie? Jeśli tak, to jakie?

 

Można podejrzewać, że w ogólności – przynajmniej w Polsce – nauczanie Kościoła o małżeństwie i rodzinie jest znane. Można jednak też założyć, że nie jest w pełni akceptowane – w Polsce szczególnie w odniesieniu do kwestii antykoncepcji i rozwodów. Coraz silniej także umniejszana jest rola kobiety, która zostaje w domu zamiast podejmować pracę zawodową – w dodatku nawet kobiety szczęśliwe w domu mają niskie mniemanie o takim zajęciu. O realizacji postulatu Jana Pawła II, by kobiety nie były zmuszane do podejmowania pracy poza domem, nie ma nawet mowy.

 

Stąd istnieją poważane trudności wprowadzania w życie nauczania Kościoła o rodzinie – zarówno na poziomie ekonomicznym, gdzie państwowe regulacje zwiększające koszty pracy coraz gorzej odbijają się na kondycji rodzin, jak i na poziomie kulturowym, gdzie rozmaite trendy, w tym feministyczne, wydają się szczególnie nisko cenić rolę rodziny.

 

Na pytanie 3: Jak nauczanie Kościoła jest rozpowszechnione w programach duszpasterskich na poziomie krajowym, diecezjalnym i parafialnym? Jaka jest katecheza o rodzinie? - naprawdę trudno jest odpowiedzieć optymistycznie. Najkrócej mówiąc: katechezy o rodzinie czy formacji dla niej jest bardzo mało. Z kolei pytanie 4: W jakim stopniu - w szczególności w jakich aspektach - nauczanie to jest rzeczywiście znane, zaakceptowane, odrzucone i/lub krytykowane w środowiskach pozakościelnych? Jakie są czynniki kulturowe, które utrudniają pełne przyjęcie nauczania Kościoła o rodzinie? – odnosi się do sfer poza Kościołem, więc – na ogół – jemu wrogich.

 

Środowiska pozakościelne nie rozumieją, dlaczego Kościół nie zgadza się na aborcję, jak się wydaje, nie podzielając zainteresowania losem dziecka, które ginie, a koncentrując się na losie matki – według statystyk wskazujących, że większość aborcji w kraju powodowane jest wadą rozwojową dziecka – koncentrując się nawet szczególnie na wygodzie i komforcie życia kobiety. Podobnie nie podzielają krytyki dla rozwodów, widząc w niej rodzaj szaleńczego przywiązania Kościoła do formalizmu, który ogranicza szczęście i prawo do miłości, a nie widząc tragedii niszczonej miłości małżeńskiej oraz dramatu dzieci z rozbitych rodzin.

 

Wreszcie krytycy Kościoła – zwłaszcza ostatnio, jak się wydaje – nie rozumieją sprzeciwu wobec związków jednopłciowych, widząc w nim jedynie wtrącanie się w prywatne sprawy zakochanych i negowanie ich prawa do miłości i szczęścia, a nie rozumiejąc, że sprzeciw wynika właśnie z troski o ich szczęście – tu na ziemi, bo nawet statystyki wskazują, że ta forma życia częściej wiąże się z poważnymi chorobami i targaniem się na swoje życie, ale przede wszystkim szczęścia poza tym życiem, na które zamykać ich może popełniany grzech ciężki.

 

Przeczytaj również:

sakrament małżeństwa - spis treści:

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

Wiara i waga ślubu w Kościele

Wiara i waga ślubu w Kościele

Czy przeciętnie wierzący albo wierzący słabo mogą mieć ważny ślub, sakrament małżeństwa? Jakość wiary nie jest warunkiem zgody małżeńskiej, a brak formacji nie musi wpływać na ważność ślubu w Kościele...

Ks. prof. Góralski o Mitis Iudex Dominus Iesus

Ks. prof. Góralski o Mitis Iudex Dominus Iesus

Zmiany wprowadzone przez papieża Franciszka w procesie badania ważności małżeństw nie stanowią zagrożenia dla starannego badania zaistnienia sakramentu – uważa kanonista ks. prof. Wojciech Góralski w komentarzu do papieskiego Motu...

Jak małżeństwo trwa wiecznie i nie ma dobrego związku po rozwodzie

Jak małżeństwo trwa wiecznie i nie ma dobrego związku po rozwodzie

Nie można chwalić nowego związku po rozwodzie, nawet gdy wydaje się wierny, bo małżeństwo trwa wiecznie, czyli o wartości sakramentu małżeństwa według św. Augustyna (część druga).  

Nie warto się żenić...?

Nie warto się żenić...?

Dawno, dawno temu było możliwe trwałe małżeństwo...? A może nieprawda: małżeństwo długie i szczęśliwe oraz miłość na zawsze są możliwe od niedawna i szczególnie teraz...  

Czy też już masz, lub mieć będziesz, małżeństwo nieważne?

Czy też już masz, lub mieć będziesz, małżeństwo nieważne?

Papieże szacują procent nieważnych małżeństw, kardynałowie proponują coraz prostsze sposoby uznawania związków za nieważne – nawet jednak, gdyby wszystkie małżeństwa były potencjalnie nieważne, możesz zawrzeć małżeństwo ważne, a także uważnić...

Katechizm o małżeństwie

Katechizm o małżeństwie

Skoro coraz większy jest zamęt w rozumieniu małżeństwa i pojawiają się poważne opinie, że katolicy nie wiedzą, na czym polega ślub w Kościele – krótki wyjątek z Katechizmu Kościoła Katolickiego...

Wokół Synodu: hokus-pokus i rozwód jako dowód, że nigdy nie było rozwodu

Wokół Synodu: hokus-pokus i rozwód jako dowód, że nigdy nie było rozwodu

Czy można jeszcze ułatwić procedurę orzekania o nieważności małżeństw, by osoby po rozwodach i w nowych związkach dopuścić do Komunii świętej? Na Synod Biskupów o rodzinie amerykański kapłan proponuje uznanie...

Papież: katolik nie musi mieć potomstwa jak królik. Kościół dziś zaleca, by mieć mniej dzieci...?

Papież: katolik nie musi mieć potomstwa jak królik. Kościół dziś zaleca, by mieć mniej dzieci...?

Czy katolik ma być „otwarty na życie” i czy to oznacza „odpowiedzialne rodzicielstwo”? Czy dużo dzieci to skarb i powód do dumy, czy też powód do wstydu, że się „mnoży...

Katolika list rozwodowy?

Katolika list rozwodowy?

Papież Franciszek rozważa uproszczenie procedury uznania nieważności małżeństwa i zniesienie opłat w sądach kościelnych. By pary nie zniechęcały się do uznawania swych związków za nieważne...  

Msza święta małżeńska

Msza święta małżeńska

Na szczęście i na ratunek małżeństwom, z okazji dostojnych jubileuszy i w rocznicowym prezencie, czyli nieślubna msza święta...  

Na dobre i (nie) na złe

Na dobre i (nie) na złe

Czy małżeństwo zawierane z miłości nie powinno dawać wyłącznie szczęścia, a jeśli staje się zbyt trudne, czy nie jest to znak, że nie powinno w ogóle mieć miejsca? Co zatem...

Miłość Chrystusowa, miłość oblubieńcza, miłość małżeńska

Miłość Chrystusowa, miłość oblubieńcza, miłość małżeńska

Miłość małżeńska jest miłością oblubieńczą, dla której wzorem jest miłość Chrystusa aż po Krzyż, a nawet po Zmartwychwstanie. Czyli jaka? Wyjaśnił papież Jan Paweł II.  

Co zagraża małżeństwu. I co ratuje małżeństwa.

Co zagraża małżeństwu. I co ratuje małżeństwa.

Grzech naprawdę niszczy małżeństwa, a przebaczenie i modlitwa naprawdę je ratuje i wspomaga – wskazuje Katechizm Kościoła Katolickiego.  

Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinie

Kwestionariusz Franciszka: kościelna nauka o małżeństwie i rodzinie

Co wierni wiedzą o nauczaniu Kościoła o rodzinie, co wiedzą o nauce Jana Pawła II i jak ją postrzegają niewierni, czyli pytania – i odpowiedzi – przed zwołanym przez Franciszka...

Franciszek i kardynałowie o Komunii świętej dla katolików po rozwodzie

Franciszek i kardynałowie o Komunii świętej dla katolików po rozwodzie

Papież Franciszek i powołana przez niego rada kardynałów, przyglądając się sytuacji współczesnego małżeństwa i rodziny, dyskutują nad udzielaniem Komunii św. osobom żyjącym w kolejnych związkach.  

Małżeństwo: najtrudniejszy sakrament na świecie

Małżeństwo: najtrudniejszy sakrament na świecie

Ślub w Kościele na misjach sprawia największy problem i coraz trudniejszy jest dla ukształtowanego przez chrześcijaństwo Europejczyka, zwłaszcza dla Polaka-katolika.  

Niezbędny warunek małżeństwa

Niezbędny warunek małżeństwa

Istotą małżeństwa jest wierność i trwałość, a warunkiem sakramentu zgoda na związek wyłącznie z jedną wybraną osobą na całe życie.  

Sakramenty bez ceny

Sakramenty bez ceny

Księża nie powinni prosić wiernych o pieniądze za sakramenty – pouczył księży papież Franciszek. I może wkrótce ślub w Kościele będzie bezpłatny.  

Świąteczna nauka o błogosławieństwie małżeństwa

Świąteczna nauka o błogosławieństwie małżeństwa

Jeśli Święta, a szczególnie Wielkanoc, rozpatrywać w kontekście ślubu i małżeństwa, stanowić mogą naukę błogosławieństwa w rodzinie – rodziców dla młodej pary, dla dzieci, a także dzieci dla rodziców i...

Benedykt XVI, w którego sercu zawsze były małżeństwo i rodzina

Benedykt XVI, w którego sercu zawsze były małżeństwo i rodzina

Ustępujący papież przez cały pontyfikat z troską wypowiadał się o współczesnych problemach małżeństw i rodzin, nieustannie wspierał je modlitwą, a także nauką, w tym i bardzo praktyczną.  

Małżeństwo po Bożemu

Małżeństwo po Bożemu

Nie jest sposobem na podział obowiązków domowych, ani metodą ograniczania praw kobiet. Jest odpowiedzią na poszukiwanie sensu życia, a nawet raju na ziemi...  

Wszystkie święte małżeństwa

Wszystkie święte małżeństwa

Wszystkie romantyczne historie mówią o miłości bez granic, bo jak widać wszyscy – nie tylko samotni czy małżeństwa, ale nawet żyjących bez ślubu, pragną miłości wiernej... a nawet wiecznej.  

Grzechy wielkie i bardzo duże. Na ślubie.

Grzechy wielkie i bardzo duże. Na ślubie.

Jak idąc do ołtarza, nie deptać przykazań: czyli jak w dzień ślubu omijać zło, by godnie przyjąć sakrament małżeństwa – a nawet, by w ogóle do niego doszło!  

O nierozerwalności małżeństwa

O nierozerwalności małżeństwa

Związek małżeński zawarty przed Bogiem w kościele jest na zawsze, jest nierozerwalny, a Kościół nie udziela rozwodów – ale nie wystarczy o tym wiedzieć, trzeba być o tym przekonanym!  

Święta wola małżonków decyduje o ważności ślubu w Kościele

Święta wola małżonków decyduje o ważności ślubu w Kościele

Może być błędna, może być nieszczera i powodować nawet nieważność sakramentu małżeństwa – ks. prof. Wojciech Góralski wyjaśnia, jak wiele zależy od woli młodej pary w dniu ślubu.  

Bo miłość domaga się trwania

Bo miłość domaga się trwania

Czyli o tym, dlaczego małżeństwo jest nierozerwalne, i to nawet wtedy, gdy nie jest zawierane w Kościele...  

Jak piękny może być ślub w kościele w maju

Jak piękny może być ślub w kościele w maju

Narzeczeni planujący ślub w maju mogą mieć wyjątkowo piękną ceremonię, a to dzięki pięknej polskiej tradycji.  

Ile kosztuje ślub w Kościele? I dlaczego?

Ile kosztuje ślub w Kościele? I dlaczego?

200, 300, 500, 700 zł, więcej? – za udzielenie ślubu w Kościele katolickim trzeba na ogół uiścić opłatę – i jest to uzasadnione.  

Dłuższe przygotowanie do sakramentu małżeństwa

Dłuższe przygotowanie do sakramentu małżeństwa

Narzeczeni pragnący zawrzeć związek małżeński w Kościele katolickim będą się do niego przygotowywać nie trzy ale sześć miesięcy – jest to odpowiedź Kościoła na rosnącą ilość wniosków poślubionych o uznanie...

Spowiedź przed ślubem

Spowiedź przed ślubem

Narzeczeni przygotowujący się do ślubu w kościele zobowiązani są do odbycia dwóch spowiedzi przedślubnych – Kościół katolicki zaleca nawet, by pierwsza z nich była spowiedzią generalną.  

Biorę ciebie za męża czy pozwalam być dawana i brana?

Biorę ciebie za męża czy pozwalam być dawana i brana?

Przestroga dla panien młodych, którym się wydaje, że fajniej jest być prowadzoną do ołtarza przez ojca lub brata zamiast pana młodego...  

Ślub i wesele w piątek?

Ślub i wesele w piątek?

Piątkowe śluby coraz mniej szokują, choć przecież powinny...  

Gdy ksiądz przywita na progu kościoła

Gdy ksiądz przywita na progu kościoła

Co powie młodej parze ksiądz, gdy ją przywita na progu świątyni i wprowadzi do kościoła na Mszę świętą ślubną?  

Jubileusz małżeństwa w Kościele

Jubileusz małżeństwa w Kościele

W okrągłe i ważniejsze rocznice ślubu małżonkowie zachęcani są do zamawiania Mszy świętych w intencji ich związku – a Kościół przewiduje na te okazje specjalny obrzęd jubileuszu małżeństwa.  

Błogosławieństwo rodziców dla młodej pary

Błogosławieństwo rodziców dla młodej pary

Aby Bóg miał w swojej opiece, by Matka Boża się wstawiała, by święci patroni nie zapomnieli – po to rodzice błogosławią młodej parze...  

Gdybym mówił językami, a miłości bym nie miał

Gdybym mówił językami, a miłości bym nie miał

Msza święta ślubna ma własny porządek czytań – liturgia słowa ma opowiedzieć przystępującym do sakramentu małżeństwa, czym jest miłość i jaka jest waga małżeństwa.  

Przysięga małżeńska

Przysięga małżeńska

Ja biorę sobie Ciebie za męża i ślubuję Ci miłość, wierność i uczciwość małżeńską oraz, że Cię nie opuszczę aż do śmierci. Tak mi dopomóż Panie Boże Wszechmogący w Trójcy...

Ślub w Kościele katolickim, czyli Msza święta ślubna

Ślub w Kościele katolickim, czyli Msza święta ślubna

Ślub w Kościele jest podniosły, uroczysty i piękny – małżonkowie zapraszają do swego związku samego Boga.  

Sakrament małżeństwa, czyli ślub w Kościele

Sakrament małżeństwa, czyli ślub w Kościele

Co narzeczeni i poślubienie powinni wiedzieć o ślubie w Kościele katolickim...  

Sakramentalna biurokracja

Sakramentalna biurokracja

Czyli o wizycie narzeczonych w kancelarii parafialnej – jakie dokumenty, kiedy i dlaczego należy przedstawić i uzyskać, by zawrzeć sakrament małżeństwa.  

Strona używa plików cookie. Aby dowiedzieć się więcej, kliknij.

Rozumiem.